Monday, August 20, 2007

The Unmarked Categories / İşaretlenmemiş Kategoriler



The Unmarked Categories exhibition has strong relation with “The Heavy Issues- Critical knowledge production platform”* Istanbul meeting. As initiator of both projects, I have to note that these are not only ordinary art events for K2. Both tries to indicate “a path” by the rightful perspective and formed by desire of utopian democracy and justice.

The UC documentation will take part in the publication a project book -which will be published after realization of Heavy Issues- beside a separate (image+ text) poster will be printed for the Unmarked Categories exhibition in K2.

Also all participant artists are welcomed with their text contributions. Since I haven’t planned to set the exhibition in unusual methods it could only work out with your entries and responds to the theory Unmarked Categories. I would also like to learn what is in your mind and I am totally open to your proposals, comments or criticism on what I wrote here.
Thanks in advance.


The starting point of the exhibition and (also Heavy Issues) comes from an assertive idea: “Closing the Gallery”, a sharp cut in the routine of K2. First aim was, cancelling to display any artwork in gallery space to be able to use space “criticising art system”, due to perceived corruption of its functions that recognised while operating into it and also investigating the idea of “exhibition” itself and its limitations. The reason of this sort of decision has shaped in the years that I derived from the practical experiences in K2, even though K2 offers quite alternative structure to making exhibitions and becoming a space for any kind of artistic practices, there was something missing, inadequate and uncompleted, a kind of fatal error. All affords to maintain to space was effective and satisfactory but there was a need of critical discursive path and getting rid of problems of visibility. There are miscellaneous reasons why K2 Gallery was not enough to determine its aims by only functioning as a physical space for contemporary arts. Also realities oppressed by the system and hierarchies in global world in different scales.

Then it brought me trough rebellious point that I convinced to clarity of the current situation. As an individual artist and a member of K2, as simple human, I experienced many negative effects of power relations, injustice, and hierarchies as well as reading theories about those issues and as a conclusion, this crucial need occurred. Taking the initiative and making projects on ” the obvious but mostly unrecognised/ignored facts”. It is an urgency of liberation and need for an exodus from the all dominant systems and probably the best way to make it happen is just a simple start.

In short, if there is an obvious problem on the ground itself, how it can be possible to keep up doing things on the same ground! Then, probably, the best think is to choose autonomously start to think on what has to be done?

That was the main reason why K2 gallery needs to be closed for a while. But, than I shifted into another idea, like a restart, making an exhibition under consideration of this awareness and taking up seriously this position.


I called it as a rebellious plan, deliberately cancelling events in K2 and declaration of it was a reflection against unequal setting of entire art world “possession on knowledge production in contemporary art” and “hierarchies”. It is going to be basic objection of Heavy Issues Istanbul meeting but as a very linked project; Unmarked Categories is addressing rather on daily life and current representational errors of democracy . It opens a platform via exploring it with artistic production and text. It is about all take-for-granted elements in social reality, which increases discrimination and makes people voiceless and excluded.

This exhibition also would like to highlighted “the right of making failure”, “the right of freedom of speech to the powerless” as one of the ignored position of human. The theory is on power comprises; Identity politics, gender, patriarchy, rank, class, religion, minorities, cultural differences, euro-centrism, and normalization…Rethinking democracy.

The theory examines how we mark and generalise the things according to the dominant- unmarked.
it is also linked to the normalization processes and such. The matrix of value systems that has generated the current global situation, how artistic practices could response on that uneven development and negative effects of neat categorization of people. Artists are not invited to illustrate the concept but exploring possible ways to go beyond those classifications.

What we are capable to do?


The theory: Unmarked Categories

"The idea of unmarked categories originated in feminism. The theory analyses the culture of the powerful. The powerful comprise those people in society with easy access to resources, those who can exercise power without considering their actions. For the powerful, their culture seems obvious; for the powerless, on the other hand, it remains out of reach, elite and expensive.
The unmarked category can form the identifying mark of the powerful. The unmarked category becomes the standard against which to measure everything else. For most Western readers, it is posited that if a protagonist's race is not indicated, it will be assumed by the reader that the protagonist is Caucasian; if a sexual identity is not indicated, it will be assumed by the reader that the protagonist is heterosexual; if the gender of a body is not indicated, will be assumed by the reader that it is male; if a disability is not indicated, it will be assumed by the reader that the protagonist is able bodied, just as a set of examples.
One can often overlook unmarked categories. Whiteness forms an unmarked category not commonly visible to the powerful, as they often fall within this category. The unmarked category becomes the norm, with the other categories relegated to deviant status. Social groups can apply this view of power to race, gender, and disability without modification: the able body is the neutral body; the man is the normal status.
Unmarked categories, the default value in a system of social or cultural categories, in contrast to the marked category."

New Internationalist 360September 2003
Reinventing power / THEORIES OF POWER
Illustration: Hugh Davidson
The unmarked category
Feminists have analysed the powerless extensively. There are theories about discrimination on the basis of sex, race, class and religion as well as sexuality, disability, age and culture. What often remains unexamined is the culture of the powerful, since it is difficult for the purveyors of culture – the powerful – to see the mechanisms of their own structures. And it is difficult for the powerless to get access to the resources and education necessary to enable such a critique. Everything is ranged against it.

The powerful are those members of a society who can gain ready access to power and who also are able to exercise it without thinking particularly about what they are doing. For the powerful the culture is obvious, accessible and cut out for them. For the powerless it is unreachable, impenetrable, high, elite, expensive and it would take an act of violence or self-violation to get in.

The ‘unmarked category’ is the identifying mark of the powerful. He is the standard by which everything else is measured: for example Leonardo da Vinci's Vitruvian Man, or medical wall charts. In the informational address structures of the Internet, US addresses are the unmarked category. These ideas connect with the work of feminists such as Luce Irigaray and Gyatri Spivak.

Whiteness is not visible to the powerful, because they themselves are white. They notice black, brown, ‘other’ bodies and the difference of those imaginations. But whiteness, to the white, is the norm. It has a normative status in the same way that ‘man’ has a normative status. The able body is the neutral body. The marked body is outside what is regarded as the norm: it is too thin; it is too fat, it is crippled, it is mad, it is unpredictable.

The unremarked, the unmarked is always the clue.
unmarked category

The default value in a system of social or cultural categories, in contrast to the marked category… Thus the unmarked pronoun is "he", persons are assumed to be straight, if you say "I saw this guy on TV" without further detail, he will most often be pictured as white, heterosexual, man.


First of all I am totally incompetent on those theories but I believe being at this level is very creative.

I am quite aware of the fact that the concept of the show could easily divided into very specific issues that each could be a concept for separate exhibitions but this could also sabotage the purpose of the exhibition itself, the main objections of Unmarked Categories. However participating artists could choose very specific and precise concept under the umbrella of the theory “unmarked categories”, for instance it could be only about gender, normalisation, generalizations, discrimination, inequality, class clash or language system, this is very wide range of navigation possibility. Any kind of discipline, medium and production methods are welcome. Artists could prefer to produce non-artistic projects as well.

The invited artists are not together for only their artistic approaches but because of their special sensitiveness on democratization, liberation and such processes. All participants are almost like-minded artists and writers who is currently working differently.

Regarding the concept of the exhibition, non-representational position of artists-writers has great importance, so, no one become a subject of any representational status in this event. Any considered identity, geographical, gender etc.

The same dates with the UC there is going to be a wide exhibition in Izmir called Port 2007 and the title of the exhibition is “mirage and desire.” The Unmarked Categories will situate itself more politically, responsive, criticality based position and take place as a parallel project of this event.

And the name of the exhibition –sorry for my creativity problem- generator of criterions. Any suggestions?
The other option is “By Default” but I really fed up with poetic like exhibition titles or thinking about it.
What is wrong with being plain?


İşaretlenmemiş Kategoriler sergisinin "Ağır Mevzular"- Eleştirel bilgi üretimi platformu- istanbul buluşması ile güçlü bağları vardır. Her iki projenin de girişimcisi olarak, belirtmekte yarar gorduğum her iki projenin de K2 için herzamanki sıradan sanat etkinlikleri olmadığıdır. İkisi proje de haklı bir perspektifden, ütopik bir demokrasi ve adalet arayışıyla biçimlenen, bir "alan" oluşturabilmeyı amaçlar.

IK projesine ait dokumanlar Ağır Mevzular etkinliğinin tamamlanmasından sonra gerçekleşecek olan yayında yer alacak. Bu sergi içinse metinlerin de yeraldığı bir afiş basılacak.

Bunun yanısıra katılımcı sanatçılar da metin ile katkıda bulunabilirler. Projeyi bilindik yöntemlerle oluşturmamayı planladığım için, yanlızca sizin işaretlenmemiş kategoriler teorisine olan yaklaşımınız ve cevaplarınız projenin işlemesini sağlayacak. Sizin aklınızda ne var öğrenmek isterim ve burada yazmış olduklarım hakkında önerilerinize, yorumlarınıza ve eleştirilerinize tamamen açığım.
Şimdiden teşekkür ederim.


Serginin ve -Ağır Mevzuların da- çıkış noktası oldukça iddialı bir fikre dayanıyor : " Galeriyi Kapatmak", K2 nin rutin faaliyetlerinde belirgin bir kesik. İlk amaç "sanat sistemini eleştirmek" için kullanabilmek adına galeri mekanını kapatmakdı, sistemin içersinde, etkin olarak bu alanda hareket etmekle algılanan bozukluklardan dolayı sanat eseri sergilemeyi iptal etmek ve bunun yanısıra amaçlanan "sergi fikrini", bir sergi' nin olanakları ve sınırlılıklarını araştırmaya açmaktı.

Bu şekildeki bir karar yıllar içinde K2 de edindiğim pratik deneyimlerle biçimlendi, K2 sergi yapmak ve her tür sanat pratiğine evsahipliği etmek açısından oldukça alternatif bir yapı önerse de, eksik birşeyler vardı, tam olarak uymayan, tamamlanmamış ve bir çeşit mahvedici köktenci bir hata...
Mekanın devamlılığı için gösterilen tüm çaba etkili ve başarılı olsa da eleştirel ve tartışmalı bir zeminin gerekliliği ve görünürlük sorunundan kurtulma gerekliliği vardı. K2 galerinin güncel sanat için yanlızca fiziksel mekan olarak işlev göstererek neden amaçlarını yerine getirmek için yeterli olmadığı konusunda muhtelif birçok neden sıralanabilir. Bunu yanında sistem ve global dünyanın farklı ölçeklerde baskıladığı gerçekler de sözkonusu...

Sonra bu durum beni isyankar bir noktaya taşıdı ve şu anki manzaranın aşikarlığını farkettim. Bağımsız bir sanatçı ve bir K2 üyesi, basit bir insan olarak güç ilişkilerinin negatif etkilerini, adaletsizliği, hiyerarşileri bu konular hakkında teoriler okuduğum gibi deneyimledim de, sonuç olarak bu acil istek belirdi. Girişimi üstlenmek ve "en aleni fakat en çok görmezden gelinen gerçekler" hakkında projeler yapmak. Bu konuda inisiyatif almak, bir özgürleşme aciliyeti ve tüm baskı unsuru sistemlerden kaçışı yolaçıkma ihtiyacı demek ve bunu yapabilmek belkide basit bir başlangıçla mümkündü.

Kısaca, eğer zeminin kendisinde apaçık bir problem var ise, nasıl bu aynı zeminde şeyleri devam ettirmek mümkündü? Böylece, belkide yapılacak en iyi şey, bağımsız bir biçimde "ne yapmalı?" diye düşünmeyi seçmekti. Bu K2 nin neden bir süre kapanması gerektiğinin ana nedeniydi. Fakat sonra başla bir fikire geçtim ve yeni bir başlangıç gibi, bu farkındalığı koruyarak ve bu pozisyonu benimseyerek bir sergi yapmaya karar verdim.


Bunu isyankar bir plan olarak adlandırdım, kasıtlı olarak galeri mekanını kapatmak K2 etkinliklerini iptal etmek ve bunun açıklannmasını sanat dünyasının adalet yoksunu işleyişi " güncel sanatta bilgi üüretiminin sahiplenilmesi" ve "hiyerarşiler" e karşı bir tepkiydi bu. Bu Ağır mevzular istanbul buluşmasının da ana motifi olacak ve buna eklemlenen bir proje olarak; İşaretlenmemiş Kategoriler daha çok gündelik yaşama ve günümüzdeki demokratik temsiliyetin aksaklıklarına/arazlarına işaret ediyor. Bu proje sanatsal üretim ve metin ile araştırılacak bir platform açmayı deneyecel. Proje ayrıımcılığı körükleyen, insanaları seslerinden mahrum bırakan sosyal gerçekliğin hesaba kalıldığı düşünülen elemanları hakkındadır.
Bu sergi aynı zamanda " yanlış yapma hakkını"" güçsüze söz söyleme özgürlüğünü" -yoksayılan bir pozisyon olarak.- görünür kılmak amacındadır. Sergiye adını verebn Güç ilişkileri üzerine geliştirilen bir teori olan "İşaretlenmemiş kategoriler"; kimlik politikaları,cinsiyet, kadın erkek adaletsizliği, sosyal statü, sınıf, din, azınlıklar, kültürel farklar, avrupa-merkezcilik ve normalizasyon gibi bağlamları kapsar... Demokrasiyi yeniden düşünmek...

Teori, işaretlenmemiş kategoriler; şeyleri "baskın olan"a göre nasıl işaretlediğimiz ve genellerdiğimizi araştırır.

Bu aynı zamanda tüm normalizasyon süreçleriyle ve bunun gibi meselelerle de ilgilidir. Güncel küresel durumu oluşturan tüm değerler sisteminin matriksi olarak, sanatsal pratikler etkisini hissettiren "düzensiz gelişime" ve insanların net bir biçimde kategorilere yerleştirilmesine nasıl cevap verebilir? Sanatçılar bu konsepti ilüstüre etmekten çok bu türden tasnifin ötesine nasıl geçebilecekleri üzerinden davet edildiler.

Ne yapmaya muktediriz? Gücümüz neye yeter?

Teori: Unmarked Categories

"Işaretlenmemiş kategoriler fikri kaynağını feminizm den almaktadır.Teori güçlü olanın kültürünü inceler .Güçlü toplım içinde kaynaklara kolay ulaşabilen insanları kapsar, bunlar gücü kendi hareketlerini düşünmeksizin gücü deneyimleyen insanlardır. Güçlü olan için, kendi kültürleri aşikardır; diğer yandan, güçsüz için yaklaşması zor, elit ve pahalıdır.
İşaretlenmemiş kategori güçlü olanın belirleyici işaretine göre etiketler. Böylece İşaretlenmemiş kategori herhangi birşeyi ölçmek karşısında bir standart haline gelir. Birçok batılı okuyucuya göre, eğer protagonist'in ırkı belirtilmemiş se okuyucu tarafından Caucasian farzedilir, eğer cinsiyet belirtilmemişse, hetereksuel kabuledilir, eğer bedenimn cinsiyeti verilmemişse, okuyucu tarafından erkek olduğu varsayılır, eğer yetersizlik belirtilmemişse okuyucu tarafından yeterli olduğu varsayılır, bunlar birkac çörnek.

Kişi sıklıkla Işaretlemnemiş kategorileri gözden kaçırabilir. Bir İşaretlenmemiş kategoriyi belirleyen "beyaz olmak" çoğunlukla güçlü için görünür değildir, sıklıkla bu kategoriye düşmesine rağmen. İşaretlenmemiş kategori norm a dönüşür, diğer kategorileri de anormal duruma düşürür.
Sosyal gruplar güç'e bu bakışı ırk, cinsiyet ve değiştirmeden yetersiz kılma durununa uygulayabilirşler: yeterli beden nötr bedendir; adam da normal statudur.

İşaretlenmiş kategoriye karşıt olarak, İşaretlenmemiş Kategoriler, sosyal veya kültürel kategoriler içinde varsayılan değerdir.

New Internationalist 360September 2003
Gücü Yeniden keşfetmek / THEORIES OF POWER
Illustration: Hugh Davidson

İşaretlenmemiş Kategori

Feministler güçsüzü geniş ölçüde analiz ettiler. Seks üzerinden gelişen ayrımcılık, ırk, sınıf, din bunların yanısıra cinsellik, yetersizlik, yaş ve kültür üzerine teoriler geliştirdiler.

Güçlünün kültürüne ilişkin sıklıkla incelenmemiş olarak kalan, kültürü tedarik edenin kendileri-güçlü taraf- olmasından dolayı kendi yapılarının nasıl işlerdiğini görmemeleridir. Ve böyle bir eleştiriyi getirebilnmek gerekli eğitim ve kaynaklara ulaşabilme durumuna sahip olmadığından dolayı zordur. Herşey bunun karşısında mevzilenir.

Güçlü olan toplumun gücü hazır ulaşabildiği/kazanabildiği üyelerinden oluşur ve bu kişiler gerçekten ne yapıyor oldukları hakkında düşünmeksizin gücü deneyimlerler. Güçlü için kültür açık, erişilebilir ve onlar için biçilmiştir. Güçsüz için ulaşılmaz, içine girilmez, yüksek, elit, pahalı ve içerisinde yer almak şiddet hareketini veya kendine işkence etmeyi gerektirir.

İşaretlenmiş Kategori güçlünün kimlik belirleyici/adlandırıcı işaretidir. Herşeyin ona göre ölçüldüğü standarttır: örneğin Leonardo Vinci'nin Vitruvian Adamı veya tıbbi duvar kartları gibi. Bu gibi fikirler Luce Irigaray veya Gyatri C. Spivak gibi feministlerin çalışmalarıyla ilişkilidir.

Beyaz olma hali güçlü için görünür değildir,çünkü kendileri zaten beyazdır. Fakat onlar beyaz, kahverengi ve "diğer" bedenler ve bu tahayyulun farklılığı. Fakat beyaz olmak beyaz için normdur. Bu adam olmanın bir normatif deger taşımasıyla aynıdır. Yetkin beden nötür bedebdir. işaretlenmiş beden norm olarak nitelenenin dışında kalır: çok zayıf, çok şişman, sakatlanmış,deli ve tahminedilemez.

Dikkatedilmemiş için işaretlenmemiş herzaman ipucudur.


Sosyal ve kültğürel kategoriler içinde atanmış değer. Eğer detaylı bilgi verilmez ise televizyonda birisi konuşuyor denildiğinde bu kişi, heteroseksüel, beyaz bir erkek olarak tahayyül edilir.


Herşeyden önce bu teoriler hakkında yetkin bilgi sahibi biri değilim, ancak bu seviyenin oldukça yaratıcı olduğuna inanıyorum.

Serginin kavramının kolaylıkla daha detaylı konulara bölünebileceğinden ve her bir konunun başlı başına bir sergi konusu olabileceğine eminim fakat bu aynı zamanda serginin amacını sabote etmek olurdu, işaretlenmemiş kategorilerin temel motivasyonu. Bununla beraber katılımcı sanatçılar bu tema ile ilişkili olarak işaretlenmemiş kategoriler teorisi şemsiyesi altında istedikleri özel ve belirgin bir temayı seçebilirler; bu cinsiyet,normalizasyon,genellemeler,ayrımcılık,eşitsizlik, sınıf çatışması dil sistemi olabilir, oldukça geniş bir hareket aralığı sözkonusu. Her çeşit disiplin, medyum ve üretim methodu kabuldur. Sanatçılar sanat-dışı projeler gerçekleştirmeyi de tercih edebilirler.

Davetli kişiler yanlızca sanatsal yaklaşımları nedeniyle değil ama demokratikleşme, özgürleşme ve bu gibi süreçlere olan özel duyarlılıkları nedeniyle biraradalar. Tüm katılımcılar şu an farklı çalışmalar yapan yakın fikirdeki insanlardan oluşuyor.

Serginin kavramı ile alakalı olarak, sanatçı ve yazarların temsiliyet karşıtı konumlandırılmaları önem taşıyor, böylece buı serginin katılımcıları, giydirilmiş kimlik, coğrafi veya cinsiyet olarak hiçbir temsiliyet durumunun öznesi olmayacaklar.

Aynı tarihlerde izmirde gerçekleştirilen Port 2007 etkinliğinin, paralel projesi olarak yer alacak olan İşaretlenmemiş Kategoriler, kendisini daha politik, cevap veren ve eleştirellik üzerine kurulu bir pozisyonu benimseyecek.

Ve serginin adı -yaratıcılık problemim için özür dilerim- kriterlerin yaratıcısı. Önerisi olan?
Diğer olasılık " Varsayılan" ancak ben gerçekten şiirsel sergi adlarından ve bunu düşünmekten bıktım.

Düz olmanın nesi yanlış?

Elmas Deniz

No comments: